Trontiana (5). Entrevista a Mario Tronti: “A loita de clases existe aínda”

MICHELE SMARGIASI


ROMA.- Desde a xanela do estudo do senador Mario Tronti divísase Borromoni: a súa cúpula de Sant´Ivo, unha curva totalmente investida, é unha antinomia barroca, unha extravagancia, pero está en pé. Un pouco como a esquerda. “Estraña e fascinante”, obsérvaa apoiado no alféizar o filósofo, teórico do operaismo, que aos 82 anos é a personificación do pensamento crítico da esquerda italiana. De si mesmo escribiu, autoirónico: “Eu tamén son unha antigüidade da modernidade, non se avergoña da súa nostalxia polo “magnífico Novecento”, pero observa as contracurvas do novo milenio.

Nunca dixo de si mesmo “son un home de esquerda”? Algo que fai supor que non ….

Acertou, Non o direi nunca, paréceme banal. Penso que “esquerda” é algo do que existe quizá máis necesidade que no pasado, por aquilo que significou e aínda pode significar. Pero mire, eu son un teórico da forza e non podo non ver a debilidade da palabra.

Sobreviviu a palabras que parecían eternas, algunha forza quizá terá…

Si, a que debería ter. Metodolóxicamente son contrario a abandonar unha definición vella antes de atopar unha nova que a substitúa. Manteño esta, entón, consciente dos límites, porque por agora non hai outra. Ándoa buscando.

INQUÉRITO. As palabras da nova esquerda.

Hipótese.

En outubro sairá un libro meu cuxo ensaio final, inédito, titúlase La sinistra è l’oltre. Isto é, a esquerda debería cultivar algo que vai máis aló do presente, reconstruír unha narración, pero eu prefiro dicir visión, daquilo que pode existir despois da forma social e política do mundo que temos.

Non foi sempre isto, un movemento que “abole o estado de cousas presente”?

A isto déronselle nomes máis fortes, socialismo, comunismo, e máis eficaces, porque dicían tamén inmediatamente ao home máis simple que se dirixía a algo máis alá do horizonte.

Mentres esquerda é un “estado nun lugar”?.

Certamente non ten a mesma capacidade de evocación, quizá serve para criticar o presente, pero non contén o futuro. Permanece sobre o campo, pero non é capaz de crear a gran pertenza humana, antropolóxica, que as vellas palabras suxerían. Quizá esquerda reflicte xustamente esta pasaxe da perspectiva da autodefensa, do movemento á trincheira.

Pero faise un de esquerda ou nácese?

Cada un ten a súa propia resposta. Non me gusta falar de min, pero podo dicirlle que no meu caso foi case un feito natural, desde moi xoven, facerme comunista. Porque esa foi a miña palabra, enseguida. Contou moito a extracción popular da miña familia, o meu pai era un comunista co cadro de Stalin sobre a cama, mergulleime naquel horizonte de modo natural, e obviamente de alí partiu un percorrido longo e crítico …..

Até o drama do colapso. Vde escribiu: foi un estrabismo, criamos que era o rostro da alba, era o do crepúsculo ….

Pero antes disto tíñamos xa declinado a categoría do desencanto. Cando caeron o nome e a forma do partido, recordo ben que naquel traballo adherinme a unha elección: permanecerei un intelectual comunista en calquera partido no que me atope militando. E asi o fixen. Permenezco nesta área, coa miña identidade.

Nun tempo non era concebible ser comunista sen o partido.

Foi unha elección libre de estruturas. Inscribinme enseguida no fión do realismo político, na liña anti-ideolóxica de Maquiavelo, Hobbes, Marx, Weber, Schmidt …. Ser comunista nesta liña non é fácil, pero as grandes ideas deben ser portadas dentro da historia en acto. Entre a visión e a política existe a mediación da práctica, eu debo ter en conta aquilo que existe, e de como existe.

Vde escribiu tamén: xa abonda de adxectivos, volvamos aos sustantivos. Que quería dicir?

A palabra esquerda foi adxectivada moitísimo. Isto sucédelle ás palabras débiles. A diferenza entre socialismo e comunismo é que o primeiro até un certo punto ten a necesidade de engadir “democrático”. O comunismo non o fixo xamais. Non sei si foi un ben ou un mal, quizá foi unha das causas do seu fracaso.

Pero que camiño leva máis aló? Facer algo de esquerda hoxe parece reducirse a unha deontoloxía cívica de honestidade, respecto ….

Desde hai un pouco de tempo digo que se abriu no mundo contemporáneo unha gran cuestión antropolóxica: o sentido do estar aquí nun mundo ampliado e transitorio, neste malestar de civilización que non é só político e social ou económico. Como ser mulleres e homes neste mundo? A pregunta verdadeira é esta. Respondo así: é importante ter un punto de vista, partir dunha posición. Que pode ser unicamente parcial. Nunha sociedade fortemente dividida, non é posible estar de acordo con todos. Certamente que algunha vez isto era máis simple, as partes eran claras e distintas, eran as clases. A parte agora debes dirixirte a buscala.

E como se recoñece?

Para ser recoñecible como parte, a esquerda debería dicir unha cousa simplísima: somos os herdeiros da longa historia do movemento obreiro. Longa historia, dixen. Abusivamente reducida a poucas décadas, as do socialismo realizado, mentres en realidade vén da Revolución industrial, diversifícase no Ottocento como gran laboratorio, afronta no Novecento o desafío da revolución ….

Pérdea ….

Aquela historia do movemento obreiro, obviamente, concluíu, pero a historia permanece historia. O SPD non é o meu horizonte preferido, pero acaba de celebrar sen problemas os seus 150 anos de vida. Velaí, isto é un partido. Non pode ser partido aquilo que resetea todo cada vez que vén obrigado a facelo pola continxencia política.

Que queda daquela historia?

Unha parcialidade. A parte do pobo ao redor dun concepto que non desapareceu co fin do movemento obreiro: o traballo. Unha esquerda do traballo non pode máis que ser a esquerda do traballo tal como este é hoxe, complicada fragmentación en figuras tamén contraditorias, o dependente, o autónomo, o precario, o traballo do coñecemento, o inmaterial ….. A esquerda debería unificar esta amálgama nunha opción política. Pero sendo tamén un teórico do pesimismo antropolóxico, véxoa difícil.

A política no crepúsculo. É o título dun recente libro seu.

Eu teorizo de modo pesimista o tempo do fin. Vivimos nun tempo do fin, dígoo sen emocións apocalípticas que non me pertencen. Pero é quizá tamén o fin do gran capitalismo e das súas ideoloxías. Mirade, a maldición da esquerda despois do PCI foi non ter adversarios de rango. Para ser grande fan falta adversarios grandes. Polo demais, por volver á súa pregunta sobre a deontoloxía cívica, cae na deriva eticista.

Pode explicarse mellor?

A así chamada esquerda dos dereitos é hoxe maioritaria. Aquela que se limita a defender un certo elenco de dereitos civís, presentándoos como valores xerais. Acaba por ser un intelectualismo de masas, un consolador cambio á baixa. Basta calquera batalla contra a inmoralidade e sénteste a gusto dentro desta sociedade.

A revolta contra a “casta” parece verbalmente forte e gratificante.

A famosa antipolítica …. A esquerda non pensou seriamente sobre o seu perigo verdadeiro, que é desviar o descontento, a súa violencia, o auténtico obxectivo, que é desviar o descontento popular sobre unha base que para o poder é segura, porque non ameaza verdadeiramente as bases da desigualdade. Si non atopas traballo é porque os ministros teñen coches caros. Unha arma de distracción de masas?

Unha desorientación política de masas. As grandes clases xa non existen, o conflito frontal xa non existe, os grandes partidos tampouco, pero a loita de clases aínda existe. Disto permítome dicir que aínda estou seguro.

Publicado na web de REPUBBLICA o 5-9-2013. Traducido por Administrador; orixinal: aquí.

Anuncios
Publicado en filosofía, Italia, política | Etiquetado , , | Deja un comentario

Ksenia Svetlova: “Catalonia vs Spain: democracy tested”

A deputada israelí Ksenia Svetlova, da Unión Sionista, foi membro da comisión de observadores internacionais que foron testemuñas do referendo de autodeterminación (…..).


Quen queira comprender a esencia dos acontecementos dramáticos da semana pasada en Catalunya, para recoñecer o que realmente era o referendo sobre a independencia, debería chegar a ver a Chama Eterna no Barri Gótic de Barcelona.


O Fossar dels Moreres é unha praza conmemorativa, situada preto da basílica de Santa María del Mar. O monumento foi construído despois de que se descubrise unha tumba comunal dos defensores da cidade, asasinados tralo asedio de Barcelona ao final da Guerra de Sucesión de España en 1714. 300 anos máis tarde a memoria segue viva, e flores frescas póñense alí todos os días.


Dous días antes do referendo, houbo un gran mitin en Montjuïc. Moitos miles de cataláns, españois e europeos estiveron alí para apoiar o referendo e uns a outros, cantando himnos de Cataluña e cantos patrióticos. Moitas destas cancións tiñan connotacións do período Franquista, cando se prohibía a lingua catalá e se perseguía a quen trataba de difundir coñecementos sobre a historia e o patrimonio catalán. O avó dun amigo que vive en Barcelona foi multado por falar catalán ao teléfono nalgún momento durante os anos sesenta.


O recordo histórico da inxustiza e a persecución áchase profundamente nos cataláns, sen importar o seu apoio ou obxección á separación de España. A forza brutal que utilizou a policía española contra os votantes que chegaron ás mesas de votación foi só outro eslabón nesta cadea histórica.

O domingo pola mañá, 1 de outubro, atopeime no medio dun evento violento e sanguento que se sentía moito máis como algo que sucedería no Medio Oriente que en Europa. Como parte dunha delegación parlamentaria internacional de observadores no referendo, visitei algúns colexios electorais de Barcelona, Tarragona, Valls e outras cidades catalás.

Ás dez da mañá xa viramos á Garda Civil – a policía nacional – confiscando urnas e outros equipos de votación, dispersando aos votantes pola forza, pechando as portas e as fiestras das escolas.

Entón comezaron os disparos e as balas de goma empezaron a voar. Máis tarde estas balas foron recollidas por un policía de civil.


Un minuto antes dos disparos, os mozos que estaban tomados da man e sentados xuntos no chan, cantaban maravillosamente, uns momentos despois gritaban de dor e horror. As persoas de máis idade que nos rodeaban dixeron que lles traía malos recordos do pasado autoritario de España; os mozos, que creceron crendo que os dereitos humanos e a liberdade de expresión son sagrados, estaban sen fala.


Máis de 850 cidadáns españois resultaron feridos durante o día do referendo, cando os carteis coas palabras “Més Democracia” decoran os exquisitos edificios de Barcelona. Os que os golpeaban e lles disparaban eran cidadáns españois tamén. O sangue derramouse no corazón de Europa con moi poucas voces dentro da U.E. condenando o uso excesivo da violencia.


O que se estaba ensaiando non era só a democracia española, senón o estilo de vida europeo, o respecto á liberdade de expresión, os dereitos humanos e a crenza de que as persoas teñen dereito á autodeterminación. Hai que recordar que os mesmos dirixentes e funcionarios da UE que repentinamente calaron fronte á violencia en Catalunya adoitan falar forte cando ocorren falcatruadas similares en Oriente Medio. Sempre é curioso cando un vé a mota no ollo do próximo pero non ve a viga no propio.


Hoxe está claro que nalgún momento Europa terá que reaccionar, xa que a situación en Catalunya continuará desenvolvéndose rápidamente. Os líderes de Europa probablemente entenden hoxe que non poden agocharse detrás do debate sobre a legalidade do referendo. O estado non existe independentemente da súa xente. O estado é o pobo, que pode esixir máis dereitos, máis poder e até secesión. Moitas atrocidades e malas accións no mundo eran e seguen sendo legais, moitos procesos democráticos -como a Revolución Americana- foron etiquetados como ilegais ao principio. Cando millóns de cidadáns europeos esixen ser escoitados, Europa e o mundo deben escoitar, pola contra, cal é o valor de palabras tan altas como “democracia”, “dereitos humanos” e “autodeterminación” O que debería suceder entre Barcelona e Madrid hoxe é un diálogo político. Demasiado sangue se derramou no pasado sobre os temas de independencia e separación. Nin España nin Europa poden permitirse máis violencia no seu chan. Logo de todo, isto é o que Europa está tratando de promover no Oriente Medio: o diálogo político, a moderación e distensión. Si Europa non pode cumprir con éxito este desafío no seu propio fogar, o mundo sufrirá as consecuencias”.

Publicado orixinariamente en Jerusalem Post.

Tomado da web https://blocs.mesvilaweb.cat/.

Concretamente: https://blocs.mesvilaweb.cat/jrenyer/?p=277834

Publicado en política, shalom | Etiquetado , , | Deja un comentario

Pasoliniana (7). “Oriana Fallaci e PPP. Crónica dunha amizade”, de Grazia Lago

Na cabeceira xornalística online ww.agenziawfuoritutto.com do 19 de xullo de 2016, Grazia Lago reconstrúe en síntese a amizade entre Oriana Fallaci e Pasolini, unha vinculación truncada pola tráxica morte do poeta. Entón, escribe a Fallaci, apágase “unha luz”.

Nos anos Setenta, o director de “l´Europeo” Tommaso Giglio, que lle encomendara a Oriana Fallaci unha investigación sobre o aborto, durante 15 días non lle dirixe a palabra: Oriana, en realidade, en lugar da investigación, pariu Lettera a un bambino mai nato, con dous millóns de copias en Italia e outros dous millóns e medio no resto do mundo, con 22 edicións estranxeiras. É un monólogo dramático efectuado por unha muller contemporánea que vive a maternidade como acto responsable. As preguntas fundamentais que a muller se plantexa, desde o momento da concepción, gardan relación coa aceptación do nacemento por parte do neno nun mundo hostil, violento e deshonesto.

Esta noite (é o comezo da novela) souben que sucedía: unha pinga de vida escapada desde a nada. Estaba cos ollos abertos na escuridade e de súpeto, naquela escuridade, acendeuse un lóstrego de certeza: si, estabas. Existías (…) Paróuseme o corazón.

A Fallaci soubo tomar -escribe Carlo Bo- “un tema vital, asumiuno como medio de transmisión da súa alma ferida e ao final cantouna con dor”. Por contra, o libro foi odiado polo amigo Pier Paolo Pasolini porque é eliminado o drama da homosexualidade.

A pesar do éxito de vendas, a Oriana non se sente comprendida. En 1975 escríbelle así a Pier Paolo: “as mulleres indígnanse por unha banda, os homes se enfurécense pola outra, os abortistas maldinme porque conclúen que estou contra o aborto, os antiabortistas insúltanme porque conclúen que estou a favor do aborto. E ninguén, ou case, percibe que quere expresar o libro realmente.
Non considero en absoluto o meu libro un libro sobre o aborto. Preferiría dicir o dilema de nacer ou non nacer. Preferiría falar do feito de que é a muller a que paga a conta no dar a vida”.

En 1975, o mesmo ano da publicación de Lettera a un bambino mai nato, a noite entre o 1 e o 2 de novembro, Pier Paolo Pasolini foi asasinado de xeito brutal, ferido e arroiado polo seu propio coche na praia do Idrascolo de Ostia. Polo homicidio foi inculpado Pino Pelosi, 17 anos. Xa coñecido pola policía como ladrón de coches e ragazzo di vita, foi detido aquela mesma noite conducindo o coche de Pasolini.

Xa desde o primeiro momento, Oriana non aceptou a version oficial do homicidio e publicou en “L´Europeo” unha contra-investigación na que sostiña que os asasinos foran máis persoas. Logo da súa morte, “L ‘Europeo” (…) publicou unha carta da Fallaci a Pier Paolo:

En algures debo ter a carta que me escribiches hai un mes, aquela carta cruel, desapiadada, coa que me agredías coa violencia coa que te mataron (…) pregúntome si un día a atoparei. Espero que non. Vela de novo faríame tanto mal como me fixo cando a lin. Velaquí máis ou menos as túas palabras: “recibín o teu último libro. Ódiote por telo escrito. Non hei ir máis aló da segunda páxina. Non quero saber que hai dentro do ventre dunha muller, disgústame a maternidade. Perdóame, pero ese desgusto lévoo comigo desde neno, cando tiña tres anos, creo, ou eran seis, e oín á miña nai rumorear que …”.

Non che respondín. Que se responde a un home que chora a súa desesperación de atoparse home, a súa dor de nacer dun ventre de muller? (….). Vinte e catro horas antes de que te masacrasen vin a Roma con Panagulis. Viña decidida a verte, responderche de viva voz sobre aquilo que me escribiches (…). O domingo quedaramos citados con Giancarlo Pajetta e Miriam Mafai en Piazza Navona: tomamos un aperitivo e despois fomos a comer. Chamámoste por teléfono varias veces, pero metíase sempre unha voz que recitaba: atención, a causa da sabotaxe, o número non funciona. Fomos a Piazza Navona sen ti. Era unha bela xornada completamente asollada. Sentados no bar “Tre scalini” puxémonos a falar de que Francisco Franco non morre nunca e eu pensaba: gustoume oir a Pier Paolo falar de que Francisco Franco non morre nunca. Despois achegouse un raparigo que vendía “l´Unità? e dille a Pajetta: “mataron a Pasolini”. Dio sorrindo coma se anunciase a derrota dun equipo de fútbol. Pajetta non comprendeu. “A quen mataron?” E eu, absurdamente: “Pasolini quen?”. E Panagulis di: “Non é verdade?”. E Miriam Mafai di: “É unha broma”. Pero ao mesmo tempo alzouse e dirixiuse a telefonear para preguntar si era unha broma. Volveu case enseguida co rostro pálido: “É verdade, matárono realmente”.

No medio da praza, un bufón con pantalóns verdes tocaba un longo piffero. Tocando bailaba alzando de modo grotesco as pernas cubertas polos pantalóns verdes e cantaba: «L´amore è morto, virgola, l´amore è morto, punto. Così io ti piango, virgola, così io ti piango, punto”.

Non fomos a comer. Pajetta e a Mafai afastáronse coa cabeza baixa, eu e Panagulis puxémonos a camiñar sen saber cara a onde (….) Na televisión dun bar apareceron os dous paisanos que descubriran o teu corpo. Dixeron que de lonxe nin sequera parecías un corpo do masacrado que foras. Parecías unha chea de lixo e só logo de terte visto preto decatáronse de que non eras lixo, eras un home. Traizoareime aínda si digo que non eras un home, eras unha luz, e “unha luz apagouse?”.

Publicado na web http://www.centrostudipierpaolopasolinicasarsa.it o 20-7-2016. Traducido por Administrador; orixinal: aquí.

Publicado en Italia | Etiquetado , , | Deja un comentario

Innovación israelí (62). Ictus e aneurisma: desde Israel, dous dispositivos para un tratamento de éxito

Ictus e aneurisma: desde Israel, dous dispositivos para un tratamento de éxito. Con base en Yokneam, a empresa israelí RAPID MEDICAL desenvolve dispositivos de intervención neurovasculares. O ictus é a principal causa de incapacidade no mundo e a segunda causa máis frecuente de morte. Gran parte dos episodios son causados por un bloqueo nos vasos que fornecen aporte de sangue ao cerebro, o resto é causado por unha rotura destes vasos.

Por exemplo, o TIGERTRIEVER é o único dispositivo de revascularización controlable e completamente visible que pode ser regulado polo médico para adaptarse perfectamente ás dimensións dos vasos sanguíneos obstruidos que causan os ictus.

O COMANECI é o primeiro dispositivo completamente visible para o aneurisma e está destinado a fornecer asistencia temporal para a embolización dos aneurismas intracraneais.

Ambos dispositivos fan uso de tecnoloxías patentadas que permiten desenvolver dispositivos médicos neurovasculares seguros e eficaces para os pacientes, e que cumpren coas esixencias dos médicos.

Recentemente, a empresa pechou unha rolda de financiamento -duns 9 millóns de dólares- dirixida polo israelí BRM Group e polo chinés Shanghai Israel Investment Fund coa participación de Winnovation Capital e Gefen Capital.

Grazas a este investimento a empresa está segura de alcanzar os obxectivos clínicos e comerciais para facer chegar os produtos a toda Europa e aos Estados Unidos.

Publicado o 25-9-2017 na web “silicowadi.it”. Traducido por Administrador; orixinal: aquí.

Publicado en shalom | Etiquetado , , | Deja un comentario

Pasoliniana (6) “Desenvolvemento e progreso” (texto de PPP)

Inédito, agora en “Pasolini, Saggi sulla politica e sulla società”

(Escritos corsarios),

a cargo de Walter Siti

ed. Meridiani Mondadori, Milano 1999.

Hai dúas palabras que volven frecuentemente nos nosos discursos: máis ben, son as palabras básicas dos nosos discursos. Estas dúas palabras son “desenvolvemento” e “progreso”. Son dous sinónimos? Ou, si non son dous sinónimos, indican dous momentos diversos dun mesmo fenómeno? Ou indican dous fenómenos diferentes pero que se integran necesariamente entre eles? Ou, aínda, indican dous fenómenos só parcialmente análogos e sincrónicos? En fin: indican dous fenómenos opostos entre eles, que só aparentemente coinciden e se integran? Fai absolutamente falta aclarar o sentido destas dúas palabras e a súa relación, si queremos entendernos nun debate que afecta moi directamente á nosa vida tamén cotiá e física.

Vexamos: a palabra “desenvolvemento” ten hoxe unha rede de referencias que aluden a un contexto indubidablemente de “dereita”. Quen quere de feito o “desenvolvemento”? Isto é, quen o quere non en abstracto e idealmente , senón en concreto e por razóns de inmediato interese económico? É evidente: quen quere o “desenvolvemento” en tal sentido é quen produce: isto é, son os industriais. E, dado que en Italia o “desenvolvemento” é tal desenvolvemento, son exactamente, no presente caso, os industriais que producen bens superfluos. A tecnoloxía (a aplicación da ciencia) creou a posibilidade dunha industrialización prácticamente ilimitada, e cuxos carácteres son agora mesmo no concreto transnacionais. Os consumidores de bens superfluos están da súa parte, irracional e inconscientemente, no acordo en querer o “desenvolvemento” (este “desenvolvemento”). Para estes significa promoción social e liberación, coa conseguinte renuncia de valores culturais que lles forneceron os modelos de “pobres”, de “traballadores”, de “aforradores”, de “soldados”, de “crentes?. A “masa” está entón polo “desenvolvemento”: pero vive esta ideoloxía súa soamente dun modo existencial, e existencialmente é portadora dos novos valores do consumo. Isto non evita que a súa elección sexa decisiva, triunfalista e feroz.
Quen quere, en cambio, o progreso? Quéreno aqueles que non te
ñen intereses inmediatos a satisfacer, precisamente, a través do “progreso”. Quéreno os traballadores, os campesiños, os intelectuais de esquerda. Quéreo quen traballa e quen é en todo caso explotado. Cando digo “quéreo” dígoo en sentido auténtico e total (pode haber tamén algún “produtor” que quere, sobre todo, e quizá sinceramente, o progreso: pero o seu caso non é xeralizable). O “progreso” é, en calquera caso, unha noción ideal (social e política): alá onde o “desenvolvemento” é un feito práctico e económico.

É esta disociación a que reclama unha “sincronía” entre “desenvolvemento” e “progreso”, dado que non é concebible (polo que parece) un verdadeiro progreso si non se crean as premisas económicas necesarias para poñelo en práctica.

Cal foi a palabra de orde de Lenin apenas a Revolución venceu? Foi unha palabra de orde que invitaba ao inmediato e grandioso “desenvolvemento” dun país subdesenvolvido. Soviet e industria eléctrica ….. Vencida a gran loita de clases polo progreso, entón precisábase vencer nunha loita, quizá máis gris, pero certamente non menos grandiosa, polo “desenvolvemento”. Pero querería engadir -non sen vacilación- que esta non é unha condición obrigatoria para aplicar o marxismo revolucionario e levar a termo unha sociedade comunista. A industria e a industrialización total non a inventaron nin Marx nin Lenin: inventouna a burguesía. Industrializar un país comunista campesiño significa entrar en competitividade cos países burgueses xa industrializados. É isto o que, neste caso, fixo Stalin. E polo demais non había outra elección.

Xa que logo: a Dereita quere o “desenvolvemento” (pola simple razón que o fai); a Esquerda quere o “progreso”.

Pero no caso de que a Esquerda venza na loita polo poder, velaí que tamén esta quere -para poder realmente progresar social e políticamente- o “desenvolvemento”. Un “desenvolvemento”, con todo, cuxa figura foi formada e fixada no contexto da industrialización burguesa.
Con todo aquí en italia, o caso é históricamente diferente. Non foi vencida ningunha revolución. Aquí a esquerda que quere o “progreso”, no caso de que acepte o “desenvolvemento”, debe aceptar precisamente este “desenvolvemento”: o desenvolvemento da expansión económica e tecnolóxica burguesa.

É esta unha contradición? É unha elección que suscita un caso de conciencia? Probablemente si. Pero trátase como mínimo dun problema a formular con claridade: isto é, sen confundir nunca , nin sequera por un só instante, a idea de “progreso” coa realidadedeste “desenvolvemento”. Polo que respecta á base das Esquerdas (dicimos a base electoral, por falar de milllóns de cidadáns), a situación é esta: un traballador vive na conciencia a ideoloxía marxista, e entre os seus outros valores, vive na conciencia a idea de “progreso”; mentres, contemporáneamente, el vive, na existencia, a ideoloxía consumista, e en consecuencia, con maior motivo, os valores do “desenvolvemento”. O traballador está entón disociado. Pero non se trata só de que o estea. Tamén o poder burgués clásico está neste momentos completamente disociado: para nós os italianos tal poder burgués clásico (isto é, prácticamente fascista) é a Democracia cristiá.

Neste punto quero con todo abandonar a terminoloxía que eu (artista ¡¡) uso un pouco xenéricamente e descender a unha exemplificación vivaz. A disociación que divide en dúas o vello poder clérico-fascista pode ser representada por dous símbolos opostos, e, precisamente, inconciliables: “Xesús” (neste caso o Xesús do Vaticano) por unha banda, e o “blue-jeans Jesús” pola outra. Dúas formas de poder unha fronte á outra: dun lado, o gran xentío dos curas, dos soldados, dos benpensantes e dos sicarios; polo outro, os “industriais” productores de bens superfluos e as grandes masas do consumo, laica e, quizá idiotamente, irrelixiosas. Entre o “Xesús” do Vaticano e o “Xesús” dos blue-jeans, produciuse unha loita. No Vaticano -coa aparición deste produto e os seus anuncios- levantáronse grandes lamentos. Grandes lamentos aos que habitualmente seguía a acción da man secular que favorecía a eliminación dos inimigos que a Igrexa quizá non nomeaba, limitándose aos lamentos. Pero esta vez non seguiu nada aos lamentos. A longa manus permaneceu inexplicablemente inerte. Italia está tapizada de manifestos representados en cartaces co escrito “Quen me ama, que me siga” e revestidos por precisamente os blue-jeans Xesús. O Xesús do Vaticano perdeu.

Hoxe, o poder democristián clérigo-fascista, atópase desgarrado entre estes dous “Xesús”: a vella forma de poder e a nova realidade do poder ?.. .

Publicado o 16-3-2016 na web http://videotecapasolini.blogspot.com.es.

Traducido por Administrador; orixinal: aquí.

Publicado en Italia | Etiquetado , | Deja un comentario

Pasoliniana (5). “O centralismo da sociedade de consumo” (texto de PPP en “Escritos corsarios”)

Moitos lamentan (nesta conxuntura de austerity) as dificultades debidas á falta dunha vida social e cultural organizada fóra do Centro “malvado” nas periferias “boas” (vistas con dormitorios sen verde, sen servizos, sen autonomía, sen verdadeiras relacións humanas). Queixa retórico. Si realmente aquilo do que nas periferias se lamenta a falta, fose iso, sería en todo caso organizado desde o Centro. Aquel mesmo Centro que, en poucos anos, destruíu todas as culturas periféricas ás cales, precisamente, até hai poucos anos, era asegurada unha vida propia, sustancialmente libre, tamén nas periferias máis pobres e ata miserables.
Ningún centralismo fascista foi capaz de facer aquilo que fixo o centralismo da sociedade de consumo. O fascismo propoñía un modelo, recaccionario ou monumental, que con todo quedaba en letra morta. As varias culturas particulares (campesiñas, subproletarias, obreiras) continuaban imperturbables cumprindo os seus antigos modelos: a represión limitábase a obter a súa adhesión a palabras. Hoxe, por contra, a adhesión aos modelos impostos desde o centro, é total e incondicionada. Os modelos culturais reais foron rexeitados. A renuncia completouse. Pode, en todo caso, afirmarse que a “tolerancia” da ideloloxía hedonista, querida polo novo poder, é a peor das represións da historia humana. Como puido exercitarse tal represión? A través de dúas revolucións, internas á organización burguesa: a revolución das infraestruturas e a revolución do sistema de información.

As estradas, a motorización, etc, teñen actualmente unido estreitamente a periferia ao Centro, abolindo toda distancia material. Pero a revolución do sistema de información foi aínda máis radical e decisiva. Por medio da televisión, o Centro asimilou a si mesmo a todo o país, que era historicamente diferenciado ou rico de culturas orixinais. comezou unha obra de homologación destrutora de toda autenticidade e concrección.

Isto é, impuxo, como dicía , os seus modelos: que son os modelos desexados pola nova industrialización, a cal non se contenta simplemente cun “home que consuma” senón que pretende que non sexan concebibles outras ideoloxías que aquela do consumo. Un hedonismo neo-laico, cegamente apartado de todo valor huamístico e cegamente estraño ás ciencias humanas.

O antecedente ideolóxico querido e imposto polo poder era, como se sabe, a relixión: e o catolicismo, de feito, era formalmente o único fenómeno cultural que “homologaba” aos italianos. Agora iso converteuse en competidor do o novo fenómeno cultural “homologador” que é o hedonismo de masas: e como competidor, o novo poder xa desde hai algúns anos comezou a liquidalo.

Non existe nada de relixioso no modelo do Novo Home e da Nova Muller propostos e impostos pola televisión. Estes son dúas persoas que valoran a vida só a través dos seus Bens de consumo (e, por suposto, aínda van a misa o domingo: en coche).

Os italianos aceptaron con entusiasmo este novo modelo que a televisión lles impón segundo a normas da Produción creadora de benestar (ou, mellor, de salvación da miseria). Aceptárono: pero son capaces verdadeiramente de realizalo?

Non. Ou o realizan materialmente só en parte, converténdose na caricatura diso, ou só son capaces de realizalo nunha medida tan mínima que se converten en vítimas. Frustración ou até ansia neurótica son actualmente estados de ánimo colectivos. Por exemplo, os subproletarios, até hai poucos anos, respectaban a cultura e non se avergoñaban da súa propria ignorancia. Máis ben, estaban orgullosos do proprio modelo popular de analafabetos que con todo estaban en posesión do misterio da realidade. Miraban cun certo desprezo irónico aos “fillos de papá”, os pequeno burgueses, dos que se disociaban, tamén aínda cando fosen obrigados a servilos.

Actualmente, ao contrario, eses comezan a avergoñarse do seu propria ignorancia: desertaron do seu proprio modelo cultural (os moi novos non o recordan xa, perdérono completamente), e o novo modelo que buscan imitar non prevé o analfabetismo e a rudeza. Os raparigos subproletarios humillados eliminan no carnet de identidade o término do seu oficio, para substituílo polo término “estudante”. Naturalmente, desde que comezaron a avergoñarse da súa ignorancia, comezaron tamén a desprezar a cultura (característica pequeno-burguesa, que eles de seguida adquirido por mímese). Ao mesmo tempo, o raparigo pequeno burgúes, ao adecuarse ao modelo “televisivo” que, sendo a súa mesma clase a que creou e quixo, élle sustancialmente natural, convértese en extrañamente rudo e infeliz. Si os subproletarios se teñen aburguesado , os burgueses téñense subproletarizado. A cultura que estes producen, sendo de carácter tecnolóxico e estritamente pragmático, impide ao vello “home” desenvolverse. Diso deriva naqueles unha especie de encollemento das facultades intelectuais e morais.

A responsabilidade da televisión en todo isto é enorme. Seguramente non en canto “medio técnico”, senón en canto instrumento do poder e poder ela mesma. Esta non é soamente un lugar a través do que pasan as mensaxes, senón un centro elaborador de mensaxes. É o lugar onde se concreta unha mentalidade que noutro caso non sabería onde colocarse. E a través do espírito da televisión é como se manifesta en concreto o espírito do novo poder. Non hai dúbida (vese polos resultados) de que a televisión é autoritaria e represiva como nunca ningún medio de información no mundo. Un xornal fascista e os escritos nos caseríos de slogans musolinianos fan rir: como (con dor) o arado respecto de un tractor. O fascismo, quero repetilo, non foi capaz nin sequera de anular a alma do pobo italiano; o novo fascismo, a través dos novos medios de comunicación e de información (especialmente, precisamente, a televisión) non só abrasou, senón que tamén a desgarrou, violou para sempre?.

(Estracto de “Scritti Corsari”, Pier Paolo Pasolini (“Corriere della Sera”, 9 decembro 1973), co título “Sfida ai dirigenti della televisione”. Tomado a web http://videotecapasolini.blogspot.com.es na que se publicou o 17-2-2016. Traucido por Administrador; orxinal: aquí.

Publicado en Italia | Etiquetado | Deja un comentario

Chámase xenofobia

As discrepancias no Goberno, dividido entre a liña “dura” de Minniti e a branda de De Rio sobre as relacións coa ONG e sobre a efectiva aplicabilidade do código de conduta ditado polo Viminale para a actividade de search and rescue, representan -por paradoxal que pareza- o único elemento de normalidade dun debate que sobre este tema, fóra das estancias do Executivo e do que permanece coa maioría parlamentaria, perdeu a día de hoxe contacto coa realidade e a racionalidade, e ten despertado os demos malignos dunha opinión pública reflectida na páxina da historia da columna infame.

Non sei si o Ministro de Interior pensa que a liña dura serve para atallar a hemorraxia de apoios cara ás forzas políticas que acusan á ONG de ser os portadores da peste migratoria. Si así fose, equivocaríase de plano, porque non é posible roubar un só voto á Lega ou ao M5S sen contestar a persuasión de que a emerxencia migratoria sexa unha realidade tramada por forzas escuras e non un fenómeno ligado a causas e responsabilidades claras e racionalmente explicables. Si se cepta, por oportunidade ou cálculo, que a “verdade” sexa a de Di Maio ou de Salvini, acéptase implicitamente que triunfarán politicamente aqueles que son os seus lexítimos titulares.

Con todo, o Ministro de Interior e o executivo teñen no seu haber -e non é pouco, nestes tempos- polo menos o compromiso de afrontar os fenómenos na súa complexidade e na súa efectiva orixe, que está en Libia e ao sur de Libia, non sobre e límite das augas internacionais de Misurata, Zuara ou Sirte. Pero a Lega e os 5 Stelle rexeitan este compromiso e redescubren unha vocación pacifista xustamente porque a súa “verdade” ten sentido só si a responsabilidade do mal é doméstica, unha materia que incumbe a Procura da República ou ao tribunal do pobo, e non cuestión de divisións, canóns e boots on the ground.

Que os rexurdidos racistas, cada vez politicamente máis indisimulados, estean ligados á impaciencia da poboación por unha emerxencia mal xestionada é unha das tantas falsas “verdades” das que procedería liberarse, para non conceder sobre o taboleiro a vitoria aos axitadores do odio social. O fenómeno dos desembarcos é de emerxencia só para cantos atravesan o Mediterráneo sobre os anzois teledirixidos polos traficantes e para cantos deben prestar socorrro, non para a xeneralidade dos italianos, que non son asediados nin amenzadas por hordas de “invasores” hospedados -como continúan dicindo os racistas- en hoteis de 5 estrelas e mantidos pola magra paguiña roubada aos “nosos” pobres.

A mesma dificultade burocrática de xestionar un fenómeno perfectamente xestionable (non estamos no Líbano, que conta con máis dun millón de prófugos entre poucos millóns de habitantes) é un efecto, non unha causa, desta hostilidade a ter estraños que queren comer na mesa da mesma economía e do mesmo benestar. Chámase xenofobia, non medo, que é un termo ambiguamente indistinto e meramente psicolóxico. É un reflexo ideolóxico, non un sentimento moral, un posicionamento orixinario, non un reflexo reactivo. Non son os estranxeiros (demasiados e demasiado pobres) os que causan a xenofobia, como non son os xudeus (demasiado poucos e demasiado ricos) os que causan o antisemitismo.

A anti-inmigración é á xenofobia como o antisionismo ao antisemitismo. É unha máscara politicamente asumible dun prexuízo, por outra banda, cada vez menos inconfesable. A moitísimos italianos -pouco importa si son a maioría ou non tanto, bastante lles chega con dar o ton que fai a música da nosa política- resúltalles simplemente insoportable que tantos estranxeiros estean entre nós, que tanto estranxeiro e desenraizado do cómodo refuxio dunha identidade nin sequera nacional, pero ferozmente particularista, se converta ao noso modo de vivir e de producir, de consumir e de redistribuír, de recibir e de dar.

A xenofobia evoluciona cos tempos, sen renegar das súas orixes e coa súa matriz puramente negativa, adaptándose ás características das novas vítimas sacrificiais da envexa e do rancor. Salvini intima ao Presidente da Republica a avergoñarse por terse atrevido a comparar aos inmigrantes estranxeiros cos 30 millóns de emigrados italianos que en máis de 150 anos de historia invadiron todo o mundo, desde Australia a Sudamérica. Pero Salvini era un mozo comunista padano, nunha Liga que prometía botar fóra do Norte aos terroni e burlábase con coros de estadio dos meridionais (“Senti che puzza scappano anche i cani, stanno arrivando i napoletani ou colerosi, terremotati, con il sapone non vin sete mai lavati”) e agora fai de adulto lepenista italiano prometendo tamén en nome de napolitanos e sicilianos, de devolver árabes e negros má alá do Mediterráneo. Con todo Salvini é sempre igual a el mesmo, a máscara mutable do racismo como identidade colectiva e non como prexuízo individual.

Non se trata, polo demais, dun fenómeno só étnico-cultural, senón tamén económico-social. A xenofobia é o precursor ideolóxico do proteccionismo e do estatalismo nacionalista. É a defensa paroxística do “noso” traballo, das “nosas” empresas, dos “nosos” tomates, nun mundo no que a fronteira entre o “noso” e “o doutros” -a todos os niveis- se ten desnacionalizado e no que non só a cadea de valor, senón tamén a das identidades, globalizouse radicalmente. Xenófoba é hoxe a resistencia á integración económica internacional. Xenófobos son hoxe o soberanismo monetario e a desconfianza pola Europa madrastra. Xenófobas son as pantasmas interiores e as paranoias de quen, volvendo a Manzoni, está sempre presto a “intonare il grio della carneficina” contra o inimigo imaxinario que vén de lonxe e porta a “peste” irrompendo no recinto da tribo.

Publicado o 18-8-2017 na web “Stradeon line.it”. Traducido por Administrador, aquí pode verse o orixinal.

Publicado en Italia | Etiquetado , , , , | Deja un comentario